Wat is een oost-west opstelling?
Bij een oost-west opstelling worden zonnepanelen op twee dakvlakken gemonteerd: de helft gericht op het oosten en de andere helft op het westen. In tegenstelling tot een zuidgerichte opstelling — waarbij alle panelen op het optimale azimut staan — wordt de opbrengst hier bewust gespreid over de dag.
Ochtend zon wordt opgevangen door de oostpanelen, middagzon door beide en avondzon door de westpanelen. Het resultaat is een vlakkere, bredere opbrengstcurve. Dat klinkt als een compromis, maar voor veel huishoudens is het juist de slimmere keuze.
Opbrengstvergelijking: oost-west vs. zuidgericht
Een zuidgerichte opstelling genereert de hoogste piekvermogen per dag, maar vrijwel allemaal tussen 11:00 en 15:00 uur. Veel huishoudens zijn dan overdag afwezig waardoor het meeste wordt teruggeleverd. De zelfconsumptiequote — het percentage van eigen stroom dat direct wordt verbruikt — ligt daardoor laag.
| Kenmerk | Zuidgericht (180°) | Oost-west (90° / 270°) |
|---|---|---|
| Jaarlijkse opbrengst | 100% (referentie) | 85–92% |
| Piekvermogen | Hoog (12:00–14:00) | Lager, breder gespreid |
| Zelfconsumptiequote | 25–35% | 40–55% |
| Teruglevering | Hoog | Aanzienlijk lager |
| Geschikt voor plat dak | Ja (met frame) | Zeer geschikt |
| Geschikt voor zadeldak O/W | Minder ideaal | Uitstekend |
Wanneer is oost-west de betere keuze?
1. U heeft een oost-west gerichte zadeldak
Woningbouw in Nederland kent veel zadeldaken met een oost-west oriëntatie. Een zuidgerichte opstelling is dan niet mogelijk zonder dure constructies. De oost-west opstelling past perfect op beide dakvlakken en benut de volledige dakoppervlakte.
2. U woont overdag thuis of werkt thuis
Thuiswerkers, zelfstandigen en huishoudens met iemand thuis overdag profiteren maximaal van de gespreid opbrengst. De ochtendpiek valt samen met het opstarten van apparaten; de avondpiek met het thuiskomen en koken.
3. U heeft een thuisbatterij
In combinatie met een thuisbatterij biedt oost-west een groot voordeel: de batterij wordt geleidelijker opgeladen over de dag, in plaats van een piekbelasting tijdens de middagsun. Dit verlengt de levensduur van de batterij en verhoogt de totale zelfconsumptie naar 70–85%.
4. De salderingsregeling wordt afgebouwd
Door de afbouw van de salderingsregeling wordt teruggelevendde stroom steeds minder waard. Zelfconsumptie — stroom die u direct zelf gebruikt — bespaart volop op de energierekening (circa €0,33–0,38 per kWh), terwijl teruglevering steeds minder oplevert (€0,06–0,09 per kWh). Oost-west vergroot de zelfconsumptie significant.
Oost-west op een plat dak
Op platte daken is de oost-west opstelling bijzonder populair. Met speciale laaghellende frames (hellingshoek 10–15°) worden panelen in rijen naast elkaar geplaatst, afwisselend oost en west. Voordelen:
- Meer panelen per m² dakoppervlak mogelijk (minder schaduwafstand nodig)
- Lagere windbelasting door lager hellingshoek
- Gelijkmatige stroomproductie over de werkdag
- Ideaal voor bedrijfspanden met eigen verbruik overdag
Hoeveel minder opbrengst heeft oost-west?
Een zuiver oostgericht of westgericht paneel produceert circa 70–80% van de opbrengst van een zuidgericht paneel. Bij een gecombineerde oost-west opstelling (de helft oost, de helft west) komt de totale jaaropbrengst op 85–92% van een volledige zuidgerichte opstelling.
In cijfers: bij een systeem van 10 panelen (3.500 Wp) op het zuiden met een jaaropbrengst van ±3.200 kWh, produceert een vergelijkbare oost-west opstelling ±2.800–2.950 kWh. Het verschil is kleiner dan velen verwachten — en de hogere zelfconsumptie compenseert dit financieel ruimschoots wanneer de salderingsregeling verder wordt afgebouwd.
De omvormer bij oost-west
Een oost-west opstelling vereist de juiste omvormer. Er zijn twee opties:
- String-omvormer met twee MPP-trackers: de oost- en westzijde worden apart gevolgd. Goedkopere oplossing die prima werkt bij onbeschaduwde installaties.
- Micro-omvormers of power optimizers: elk paneel heeft zijn eigen optimalisator. Ideaal bij gedeeltelijke schaduw of wanneer de twee dakvlakken sterk in grootte verschillen.
HanVos Zonnepanelen adviseert altijd de meest geschikte omvormeroplossing op basis van uw specifieke daksituatie en verbruiksprofiel.
Conclusie: voor wie is oost-west ideaal?
Een oost-west opstelling is de verstandige keuze voor:
- Huizen met oost-west gerichte zadeldaken
- Huishoudens die zoveel mogelijk zelf willen verbruiken
- Woningen met een thuisbatterij of die er eentje willen toevoegen
- Bedrijfspanden en platte daken met hoog dagverbruik
Heeft u een zuidgericht dak? Dan is een zuidgerichte opstelling nog steeds de beste keuze voor maximale totale opbrengst. Laat HanVos Zonnepanelen uw specifieke situatie beoordelen — wij berekenen welke configuratie financieel het voordeligst uitpakt.
Niet zeker welke opstelling het beste is voor uw dak? Bel ons op 078-645 1351 of vraag een gratis dakinspectie aan. Wij analyseren uw dak en rekenen beide scenario's voor u door.